Cary Grant: filmy. 10 najlepszych występów aktora
"Każdy chciałby być Carym Grantem. Nawet ja chciałbym być Carym Grantem", pointował w ironicznych słowach swój wizerunek jeden z najwybitniejszych aktorów klasycznego Hollywood. Urodzony jako Archie Leach artysta przebył długą i bolesną drogę na gwiazdorski firmament. Naznaczone cierpieniem dzieciństwo, trudne początki w środowisku cyrkowców i presja sławy, która nie stłumiła jego autodestrukcyjnych zapędów, unosiły się nad życiem amanta. Jednocześnie jego kariera stanowiła ucieleśnienie amerykańskiego snu. Cary Grant posiadał nieprzeciętny talent, był geniuszem komedii albo przenikliwym bohaterem dramatów toczącym wewnętrzne starcie moralne. Oto subiektywny wybór najlepszych ról ulubionego aktora Hitchcocka.
Północ, północny zachód (North by Northwest, reż. Alfred Hitchcock, 1959)
W arcydziele kina szpiegowskiego Cary Grant wciela się w Rogera O. Thornhilla, agenta reklamowego, który przez przypadek zostaje mylnie wzięty za szpiega. Mężczyzna wnika w centrum politycznych zamieszek, mierząc się z zagrożeniem zarówno ze strony niebezpiecznych agentów, jak i niewierzącej w jego niewinność policji i w końcu władzy wykorzystującej Thornhilla do własnych celów.
Północ, północny zachód opiera się na fundamentalnym motywie twórczości Hitchcocka, a więc losach niezwykłego człowieka uwikłanego w niezwykłe okoliczności. Poza sensacyjną tonacją znajdziemy tu wątki iluzoryczności życia, chaotycznego losu czy problematykę tożsamości. To wszystko składa się zaś na wybrzmiewający w historii o antagonistach odgrywających różne role na potrzeby szpiegowskiej intrygi motyw theatrum mundi.
Osławiona (Notorious, reż. Alfred Hitchcock, 1946)
Mistrz suspensu w szczególności upodobał sobie Cary'ego Granta na tle szpiegowskich afer. Kolejny owoc ich współpracy ponownie odsłania mroczny świat intryg, politycznych napięć i wywiadowczych starć. To historia Alicji Huberman (w tej roli Ingrid Bergman) współpracującej z amerykańskim wywiadem. W celu zdobycia informacji o zbiegłych nazistach zostaje ona żoną jednego z nich. W tym samym czasie między Alicją a opiekującym się nią agentem (Cary Grant) rodzi się silne uczucie, wystawione na próbę z powodu związku kobiety z innym mężczyzną.
Film traktuje o formowaniu się kobiecej podmiotowości, skazanej na walkę o równą pozycję wśród pragnących dominacji mężczyzn. Hitchcock sprawia, że widz identyfikuje się z kobiecą bohaterką za sprawą prezentacji jej punktu widzenia, np. zaburzeń wzroku Alicji. W tym dziele jest ponadto obecny uniwersalny wątek trójkąta miłosnego i rewizja sceny politycznej powojennego świata. Hitchcock krytycznym okiem spogląda na rządowe działania, które stawiają bohaterów przed dylematem wyboru prywatnych uczuć a powinności względem ojczyzny.
Arszenik i stare koronki (Arsenic and Old Lace, reż. Frank Capra, 1944)
Adaptacja broadwayowskiego przeboju Josepha Kesselringa. Dwie starsze panie z troski o samotnych mężczyzn obmyślają plan, aby ulżyć ich cierpieniom. W tym celu zapraszają ich do siebie na wystawną kolację i upajają winem... zatrutym arszenikiem. Doskonały plan sióstr Brewster zaczyna się komplikować, gdy o przedsięwzięciu i prawdziwych trupach w szafie dowiaduje się ich siostrzeniec Mortimer (Cary Grant).
Czarna komedia Franka Capry swobodnie przechodzi od komediowego stylu do ujętych w granicach absurdu najtrudniejszych tematów przemijalności czy zbrodni. Odnajdziemy w niej elementy slapsticku, świadome przerysowanie postaci i niezwykłą dynamikę, co składa się na ponadczasowy humor. Liczne nawiązania do historii USA czy inteligentny sarkazm pozwoliły zaś wystosować Caprze zgryźliwy komentarz względem amerykańskiej kultury.
Szarada (Charade, reż. Stanley Donen, 1963)
Komedia sensacyjna z duetem, na który długo czekali kinomani. Ekranowe spotkanie dwóch największych ikon złotej ery Hollywood: Audrey Hepburn i Cary'ego Granta od początku budziło gorące emocje. Aktorzy wspięli się tu na wyżyny swych zabarwionych sporą dawką ironii oraz humoru talentów. Sam film twórcy Deszczowej piosenki trzyma w napięciu do ostatniej sekundy, odznaczając się licznymi zwrotami akcji i przewrotnym finałem. Tajemniczość i zagmatwanie przejawiają się już w samym tytule. Nie bez powodu obraz doczekał się tytułu jednego z najbardziej hitchcockowskich filmów, a więc arcydzieł suspensu wyreżyserowanych przez innych twórców.
Po śmierci męża Regina znajduje się w niebezpieczeństwie, gdyż dawni wspólnicy pana Lamperta oraz CIA próbują wyciągnąć z niej wszelkimi środkami informację o tym, gdzie znajdują się skradzione przez nieboszczyka pieniądze. Nieco ekscentryczna kobieta nie zdawała sobie sprawy z podwójnego życia partnera i nie potrafi odnaleźć się w groźnej sytuacji. Gdy na jej drodze zjawia się niejaki Peter Joshua (Cary Grant), liczy na jego pomoc. Tajemniczy mężczyzna również zdaje się ukrywać inną tożsamość.
Drapieżne maleństwo (Bringing Up Baby, reż. Howard Hawks, 1938)
Jedne z najwspanialszych aktorskich duetów Grant stworzył również z królową Oscarów Katharine Hepburn, z którą wystąpił w czterech filmach. Przy okazji Drapieżnego maleństwa wykreowali parę zbudowaną na zasadzie przeciwieństw, które oczywiście się przyciągają. David Huxley jest antropologiem i nieco tchórzliwym intelektualistą, który zbiera fundusze na muzeum. Pewnego dnia jego drogi łączą się z szaloną Susan, właścicielką lamparta, która utrudnia przedsięwzięcie. Gdy mężczyzna dowiaduje się o ciotce-milionerce kobiety, postanawia wykorzystać ich znajomość - "dla dobra" nauki.
Arcydzieło wyrafinowanej komedii stanowi kwintesencję postrzelonego stylu Hollywood lat 30. na czele z wykorzystanym motywem konfliktu płci. Obecnie ceniona produkcja nie miała jednak łatwej drogi do uznania. Tuż po premierze odniosła finansową klęskę i zyskała na popularności dopiero po latach. To kolejny dowód humoru Hawksa, który wyprzedził swoje czasy.
Filadelfijska opowieść (The Philadelphia Story, reż. George Cukor, 1940)
Ekranizacja cieszącej się wielkim powodzeniem broadwayowskiej sztuki Phillipa Barry’ego. To ponadczasowa komedia, w której można odnaleźć charakterystyczne dla screwballi elementy: gagi, konflikt płci i romantyczny happy end, którego istotą jest zrozumienie przez bohaterów sensu prawdziwej miłości. Scenariusz autorstwa Donalda Stewarta uhonorowano Oscarem.
Rzecz dzieje się w filadelfijskiej luksusowej dzielnicy Main Line. Główną bohaterką jest zamożna Tracy Lord (Katharine Hepburn), która zamierza ponownie wyjść za mąż. Jej kandydatem zostaje nuworysz George Kittredge (John Howard). Niespodziewanie tuż przed planowanym ślubem zjawia się jej były partner, porywczy Dexter Haven (Cary Grant), który wciąż żywi głębokie uczucie względem Tracy. W progach ekskluzywnej posiadłości zawitał również reporter Macaulay Connor (James Stewart), który ma zdać relację z głośnego ślubu. Niezwykły splot zdarzeń doprowadzi bohaterów do miłosnego czworokąta, w którym Tracy będzie musiała zapanować nad swym charakterkiem i zadecydować, kogo tak naprawdę kocha.
Podejrzenie (Suspicion, reż. Alfred Hitchcock, 1941)
Lina McLaidlaw (Joan Fontaine) poślubia praktycznie nieznajomego lekkoducha Johna Aysgartha (Cary Grant). Początkowa sielanka zamienia się w piekło, gdy młoda kobieta zaczyna podejrzewać swego męża o zbrodnicze instynkty.
Suspens w Podejrzeniu różni się znacząco od tego w pozostałych filmach Hitchcocka – tutaj widz nie dzieli przywileju posiadania większej wiedzy niż bohaterowie. Zostajemy skazani na dzielenie obaw Liny, a tym samym podejrzewanie Johna o obmyślanie zbrodni doskonałej, która pozwoliłaby mu na pozbycie się żony. Hitchcock przestrzega nas przed zbyt szybkim wyciąganiem wniosków oraz bezgraniczną ufnością względem naszych zmysłów, które mogą zwodzić. Błędne poznanie Liny jest demonstrowane przez jej problemy z widzeniem, częste ujęcia okularów, a także zaburzeń wzroku. Mroczna tematyka pozwoliła Cary'emu Grantowi przełamać etykietkę filmowego komika.
Złodziej w hotelu (To Catch a Thief, reż. Alfred Hitchcock, 1955)
Kolejny film Hitchcocka podejmujący problem tożsamości. John Robie (Cary Grant) to były złodziej, który zostaje oskarżony o powtarzające się kradzieże klejnotów w jednym z hotelów na Lazurowym Wybrzeżu. Mężczyzna próbuje za wszelką cenę dowieść swojej niewinności. Prowadzi w tym celu prywatne śledztwo, przy okazji romansując z atrakcyjną Frances (Grace Kelly), na której kosztowności poluje przebiegły złodziej o pseudonimie "Kot".
Złodziej w hotelu przedstawia losy człowieka, który powrócił na ścieżkę dobra, a mimo to musi nadal dźwigać na swych barkach ciężar hitchcockowskiej winy niezawinionej. To idealny obraz odsłaniający ludzkie uprzedzenia i dzielenie stereotypów, który został jednak okraszony sporą dawką humoru oraz lekkością, którą podkreślają piękne plenery Riwiery Francuskiej i letnia sceneria.
Dom na łodzi (Houseboat, reż. Melville Shavelson, 1958)
Inspirująca historia Toma Wintersa (Cary Grant), wdowca i ojca trójki dzieci. Gdy młoda Włoszka Cinzia Zaccardi (Sophia Loren) z przypadku zostaje opiekunką jego pociech, losy rodziny odmieniają się na zawsze. Cinzia naprawia napięte relacje między domownikami, wprowadza do ich domu radość i śmiech. Gdy jednak rodzi się uczucie między nią a Tomem, dzieci stają się rozgoryczone i obawiają się zszargania pamięci o zmarłej matce.
Film Shavelsona podejmuje problem przemijalności człowieka i nieuchronności losu. Rozmowy Toma z dziećmi o śmierci i ostatecznym przeznaczeniu człowieka budzą w widzu refleksję nad tematami pomijanymi w codziennym biegu. Ostateczne zaakceptowanie Cinzii przez dzieci pokazuje, że mimo tragedii powinniśmy nadal czerpać radość z życia.
Powiew luksusu (That Touch of Mink, reż. Delbert Mann, 1962)
Nagrodzona Złotym Globem komedia z porywającym duetem docierających się Doris Day i Cary'ego Granta. Skomplikowany związek Cathy, urzędniczki z małego miasta oraz bogatego łamacza kobiecych serc Philipa Shayne’a, wydaje się z góry skazany na niepowodzenie przez sprzeczność wyznawanych wartości tej dwójki. Ona jest tradycjonalistką, marzącą o małżeństwie z Philipem, który z kolei stawia na niezależność i swobodę w związku. Ich wielokrotne rozstania i powroty zakończą się, dopiero gdy jedno z nich złamie swoje zasady, aby na zawsze mogli być razem.
Powiew luksusu to obowiązkowa pozycja dla miłośników dobrych komedii, gdyż obfituje w rozbrajające żarty sytuacyjne, a także demaskuje społeczne konwenanse i stereotypy. Nie ma bynajmniej mowy o płytkim humorze. Delbert Mann tworzy socjologiczną przestrzeń, komentując patriarchalne reguły gry na rynku pracy, sytuację współczesnych kobiet pozostających pod presją natarczywych playboyów i w końcu demony kapitalizmu.
Autor tekstu: Paula Apanowicz
Źródła zdjęć: Wikipedia, domena publiczna
